Bizans Tarihi’ne amatörce bir ilgim var.
2004 yılında emekli olunca oturup büyüdüğüm semtler olan Yedikule ve Heybeliada konusunda bilgilenmek ve becerebilirsem tanıtıcı birşeyler yazmak istedim.
Okuduğum tüm kaynaklarda doğal olarak karşıma Osmanlı İmparatorluğu ve bir o kadar da Bizans İmparatorluğu çıktı.Osmanlı İmparatorluğu tarihini dört dörtlük bilmesem de nispeten aşinaydım fakat Bizans tarihini hiç bilmiyordum.
Ostrogorski’nin Bizans Devleti Tarihi kitabını okuyunca bu imparatorluğun tarihinin benim için bir çok bilinmeyenin kapısını açacağını gördüm.
Avrupa’nın nasıl Avrupa olduğunu; Avrupalı toplumların bugün yerleştikleri topraklara nerelerden nasıl geldiklerini, kimin kimi yurdundan ettiğini; doğu-batı ve kuzey-güney ekseninde Anadolu’nun çevresinde tarihin nasıl seyrettiğini, Hıristiyanlığı, Batı Uygarlığını, İslamiyeti, İslam Uygarlığı’nı, İslam Uygarlığı’nın bugünün batı dünyasına nasıl hayat ve ivme verdiğini, laiklik ve teokrasi tartışmalarında kilise ve devletin çatısmasını, sezaropapist hükümdar karşısında ruhbanın direncini, Balkanların demokrafik, siyasal, kültürel ve inançsal biçimlenişini, Türklerin Balkanlara yerleşmesinde dervişlerin işlevini, Osmanlı’nın Bizans’ı silerken Ortodoksluğa nasıl sahip çıktığını....ve bir dizi zincirleme olguyu öğrenme ve düşünme fırsatı buldum. Bir çok ta cevabını bilemediğim soru işareti belirdi kafamda.
Ostrogorski’yi Lemerle, J.B.Bury, Levçenko, Diehl, J. J.Norwich, Runciman, Dukas, F.Köprülü, E.Barker, S. Dikici, Mango, R. Browning vb... takip etti. A.A.Vasiliev’in iki cilt olan Bizans İmparatorluğu Tarihi’ni İngilizce’den tercüme ettim, basılmasını bekliyorum. Bunun yanında İznik İmparatorluğu hakkında bir derleme yapmaya çabalıyorum. İkonaklazm kafamı oldukça meşgul ediyor, bir derleme de o konuda yapmak istiyorum. İlgi duyan arkadaşlarıma zaman zaman “lecture” verdiğim de oluyor. Fakat akademik bir ortamın eksikliğini her zaman hissediyorum. Bu bloga girişmemin nedeni de bu.
Bana göre gerçek tanımı Hıristiyan Roma İmparatorluğu olması gereken ve 16.yy’dan sonra Bizans olarak adlandırılan imparatorluğun tarihi özellikle biz Türkler için mutlaka bilinmesi gereken bir gerçek ve geniş açılı bi perspektif.
Celalettin BASIK
11 Eylül 2009 Cuma
SUNUŞ
Bu blog Bizans İmparatorluğu tarihine ilgi duyanların bilgilerini paylaştıkları, kafalarda soru işareti doğuran konularda fikir alışverişinde bulundukları, ilgili yayınlardan,kitap olsun,dergi olsun, makale olsun birbirlerini haberdar ettikleri bir tartışma platformu olsun istedim.
Sadece okumak her zaman yeterli olmayabiliyor. Okuyarak edinilenlerin sorgulanması, farklı perspektiflerden irdelenmesi gerekiyor. Üstünde durulan konu ancak bu yolla tek boyutluluğun sınırlarını aşabiliyor. Akademik ortamdan uzak olan özenli amatör meraklılar için sanal bir akademik ortam oluşturmaya çalıştım.
Tarih bugünü anlamanın bir anahtarı. Bizans Tarihi de Avrupa’nın, Balkanlar’ın, Kavimler Göçü’nün, Hıristiyanlığın, feodalitenin, batı monarşilerinin, İslamiyet’in doğuşu ve yayılmasının,Türkler’in Dicle ve Fırat’ın doğusundan gelip Avrupa’nın içlerine kadar uzanmasının, Selçuklular’ın,Osmanlılar’ın ve geçmişte yaşanmış sayısız gelişmenin
anlaşılmasında önemli ipuçlarına sahip.
Okudukça insanın kafasında birçok soru işareti beliriyor: Hıristiyanlığa 300 yıldan fazla gaddarça direnen imparatorluk sonunda neden bu dini devlet dini olarak benimsedi? 395’te ikiye bölündü, 476’da Batı Roma ortadan kalktı demek doğru bir anlatım mı? Bizans ne kadar Helendi, İkonaklazm dini bir girişim miydi yoksa dini zemine çekilmiş bir reform hareketi miydi? Avrupalı toplumların hepsi her zaman bugün bulundukları coğrafyada mı yerleşiktiler? 1082’de Venedikliler ile yapılan ticaret anlaşmasıyla 1838 Baltalimanı anlaşması ne oranda kıyaslanabilir; Hesikastlar’la müslüman sufilerin meşvereti Türkler’in Anadolu ve Balkanlar’a yerleşmesinde yardımcı bir etken olmuş mudur? Osmanlı İmparatorluğu olmasa Ortodoksluk Balkanlar’da varlığını sürdürebilir miydi? gibi soruların yanıtlarına yalnızca okuma edimiyle yeterince ulaşılamıyor.
Bloğumuzu becerip yeterince duyurabilir, sürekliliğini sağlayacak emeği ortaya koyabilirsek kısmen dahi olsa bu türden soruların yanıtlarına ulaşılabilecek, adı dahi tartışma konusu olan Bizans İmparatorluğu Tarihi’ne ilgi duyanlar için yararlı bir ortam sağlamış olacağımıza inanıyorum.
Buyrun siz de katılın.
Saygılarımla,
Celalettin BASIK
Sadece okumak her zaman yeterli olmayabiliyor. Okuyarak edinilenlerin sorgulanması, farklı perspektiflerden irdelenmesi gerekiyor. Üstünde durulan konu ancak bu yolla tek boyutluluğun sınırlarını aşabiliyor. Akademik ortamdan uzak olan özenli amatör meraklılar için sanal bir akademik ortam oluşturmaya çalıştım.
Tarih bugünü anlamanın bir anahtarı. Bizans Tarihi de Avrupa’nın, Balkanlar’ın, Kavimler Göçü’nün, Hıristiyanlığın, feodalitenin, batı monarşilerinin, İslamiyet’in doğuşu ve yayılmasının,Türkler’in Dicle ve Fırat’ın doğusundan gelip Avrupa’nın içlerine kadar uzanmasının, Selçuklular’ın,Osmanlılar’ın ve geçmişte yaşanmış sayısız gelişmenin
anlaşılmasında önemli ipuçlarına sahip.
Okudukça insanın kafasında birçok soru işareti beliriyor: Hıristiyanlığa 300 yıldan fazla gaddarça direnen imparatorluk sonunda neden bu dini devlet dini olarak benimsedi? 395’te ikiye bölündü, 476’da Batı Roma ortadan kalktı demek doğru bir anlatım mı? Bizans ne kadar Helendi, İkonaklazm dini bir girişim miydi yoksa dini zemine çekilmiş bir reform hareketi miydi? Avrupalı toplumların hepsi her zaman bugün bulundukları coğrafyada mı yerleşiktiler? 1082’de Venedikliler ile yapılan ticaret anlaşmasıyla 1838 Baltalimanı anlaşması ne oranda kıyaslanabilir; Hesikastlar’la müslüman sufilerin meşvereti Türkler’in Anadolu ve Balkanlar’a yerleşmesinde yardımcı bir etken olmuş mudur? Osmanlı İmparatorluğu olmasa Ortodoksluk Balkanlar’da varlığını sürdürebilir miydi? gibi soruların yanıtlarına yalnızca okuma edimiyle yeterince ulaşılamıyor.
Bloğumuzu becerip yeterince duyurabilir, sürekliliğini sağlayacak emeği ortaya koyabilirsek kısmen dahi olsa bu türden soruların yanıtlarına ulaşılabilecek, adı dahi tartışma konusu olan Bizans İmparatorluğu Tarihi’ne ilgi duyanlar için yararlı bir ortam sağlamış olacağımıza inanıyorum.
Buyrun siz de katılın.
Saygılarımla,
Celalettin BASIK
Kaydol:
Kayıtlar (Atom)